Jechi "Itoophiyaa" jedhu seenaa dheeraa fi badhaadhaa ta'e kan qabu yoo ta'u, moggaasni isaas seenaa durii fi jechoota afaan adda addaa irraa maddaa. Maqaan kun jalqaba kan moggaafame lafa fi uummata naannoo sanaatiif yoo ta'u, maqaa nama tokkoon kan moggaafame miti.
Maddagala Jechichaa fi Afaan Girikii Durii
Barreessitoonni fi seena-geessitoonni Girikii durii (kan akka Homer fi Herodotus) uummata gogaan isaanii gurraacha ta'e fi kibba Gibxii (Egypt) jiraatan "Aithiops" (Αἰθίοψ) jedhanii waamu ture.
Jechi kunis walfakkeenya jechoota Girikii lama irraa dhufe:
Aitho: Kan gubaatee ykn boora'e jechuudha.
Ops: Fuula jechuudha.
Hiikni waliigalaa jecha kanaas "Fuula-Gubaataa" ykn "Gurraacha" (Burnt-face) kan jedhu yoo ta'u, uummata naannoo Gaanfa Afrikaa jiraataniif kan kenhameedha.
Seenaa Kitaba Qulqulluu fi Barruulee Durii
Barruulee durii fi aadaa keessatti, jechi Ge'ez keessatti "Ityopp'is" (Kush ilmaan Naah) kan jedhu akka hundee uummata Cushitic (Afaan Kushii) ykn abbaa uummata naannoo sanaatti tarreessu.
Mootummaa Aksum fi Moggaasa Biyyooleessaa
Boodarra, Mootummaan Aksum bara Mootii Eezanaa (Bar-dhibbee 4ffaa keessa) jecha Afaan Girikii "Ethiopia" jedhu kana fayyadamee naannoo isaatiif moggaasee barruu dhagaa irratti galmeesse. Akka kanaan maqaan kun sirnaan mootummaa fi lafa sanaaf ooluu jalqabe.
0 Comments